Stikstofaanpak Drenthe goede stap, nu aan de slag

28 mei 2026

Stikstofaanpak Drenthe goede stap, nu aan de slag 

Gedeputeerde Staten van Drenthe hebben op 19 mei het Drentse programma Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe (TLGD) gepresenteerd. Het programma zet in op een Drenthebrede vermindering van de stikstofuitstoot. Daarnaast wordt gewerkt met een gebiedsgerichte aanpak waarin natuurherstel, verbetering van het watersysteem en perspectief voor de landbouw worden gecombineerd. De aanpak gaat uit van vrijwilligheid waar mogelijk, maar bevat ook een harde stikstofnorm als stok achter de deur. Daarmee moet het programma bijdragen aan het weer op gang brengen van vergunningverlening.

Als Natuur en Milieufederatie Drenthe zien we – net als de landbouw – dat dit programma nog een aantal open einden kent. Tegelijkertijd constateren we dat de provincie hiermee een belangrijke stap zet om uit de jarenlange impasse te komen. Het programma wordt op 1 juli in Provinciale Staten behandeld. Onze oproep: handen uit de mouwen en aan de slag.

De Drentse natuur gaat nog steeds achteruit, onder andere door een overmaat aan stikstof. De benodigde reducties zijn bekend en wettelijk vastgelegd. Tegelijkertijd is de uitvoering al langere tijd onvoldoende op gang gekomen. De rechter heeft de overheid meerdere malen gewezen op de noodzaak om stikstofneerslag op natuurgebieden  terug te dringen, met gevolgen voor nieuwe activiteiten waarbij extra stikstof vrijkomt.

Daardoor ligt ook de vergunningverlening in onze provincie stil. Bedrijven, woningbouw, recreatieondernemers en duurzame energieprojecten lopen hier in de praktijk tegenaan. Ook agrarische bedrijven die willen verduurzamen, kunnen op dit moment  geen vergunning krijgen.

Stikstofnorm melkveehouderij

De landbouw is de belangrijkste stikstofbron. Met het TLGD wil de provincie deze patstelling doorbreken. Kern is een reductieopgave in de hele provincie van 30% voor de melkveehouderij in 2035. Daarnaast geldt een extra opgave van 30% rond negen Natura 2000-gebieden. Voor het Drentsche Aa-gebied gaat het om 15%.

Deze inzet moet in eerste instantie via vrijwillige maatregelen worden gerealiseerd. Tegelijk wil de provincie de stikstofnorm in de Provinciale Omgevingsverordening vastleggen. Alleen dan is de borging stevig genoeg en kan de aanpak juridisch standhouden. Zonder die borging blijft onzeker of doelen worden gehaald en of vergunningverlening weer echt op gang kan komen.

Steun én open einden

De Natuur en Milieufederatie Drenthe heeft de afgelopen jaren herhaaldelijk gepleit voor een Drentse stikstofaanpak waarin natuurherstel, landbouwperspectief en duurzame ontwikkeling samenkomen. We omarmen daarom deze stap van Gedeputeerde Staten.

Tegelijk zien we nog verschillende onzekerheden en open einden. Zo ontbreekt een doorkijk na 2035, zijn technische maatregelen soms ambitieus ingeschat, is er onduidelijkheid over onbenutte stikstofruimte in vergunningen en is de juridische borging nog niet zeker zolang de norm niet in de Provinciale Omgevingsverordening staat. De jarenlange impasse heeft ertoe geleid dat natuur verder achteruitgaat en ontwikkeling van landbouw en natuur elkaar in de weg zitten. Met dit TLGD zet de provincie een belangrijke stap om hieruit te komen.

Gebiedsgerichte aanpak

Een belangrijk uitgangspunt is de gebiedsgerichte samenwerking tussen boeren, natuurorganisaties en andere partijen. In verschillende gebieden is het de bedoeling te gaan samenwerken aan natuur- en waterdoelen.

Wij steunen deze aanpak, mits doelen helder zijn en er voldoende instrumenten beschikbaar komen om zowel natuurherstel als landbouwperspectief mogelijk te maken.

Uitvoering en financiering

De uitvoering vraagt extra financiering, waarvoor Drenthe een beroep doet op het Rijk. Dat is logisch gezien de omvang van de opgaven en de beschikbare landelijke middelen voor stikstofaanpak.

Het programma wordt op 17 juni behandeld in de Statencommissie en het is de bedoeling dat het op 1 juli wordt vastgesteld door Provinciale Staten. Als dat gebeurt, kunnen we als partners in het landelijk gebied echt verder. Wij dragen daar graag aan bij en willen hiermee aan de slag. Zonder programma staat Drenthe met lege handen. Dus: nu doorpakken en aan de slag.