NMF Drenthe Samen voor een mooi en duurzaam Drenthe.
Menu
Terugblik Werkconferentie Energie Lokaal Drenthe

Terugblik Werkconferentie Energie Lokaal Drenthe

Werkconferentie Energie Lokaal DrentheOp 30 oktober 2013 organiseerde de Natuur en Milieufederatie Drenthe de werkconferentie Energie Lokaal Drenthe. Er werd een beeld gegeven van de lokale energie initiatieven in Drenthe, de ervaringen van afgelopen jaren zijn gedeeld en nieuwe mogelijkheden zijn verkend.

Jannes Pit wethouder van de gemeente Midden-Drenthe opende de middag. Hij deelde de ervaringen van het project ‘Onbeparkt Holdbar’ aan de hand van het dorp Wijster: “Het is belangrijk de kennis te delen, praktische handreikingen te geven, verschillende projecten aan elkaar te knopen en niet te snel willen. Ook de zogenaamde koektrommelacties, een inzamelactie voor nieuwe ideeën door letterlijk een lege doos te vullen met ideeën, werken goed, vertelt Jannes.”

Werkconferentie Energie Lokaal DrentheDe ervaringen met de Wijkaanpak
Er volgde een dubbelgesprek met Christiaan Teule, Programmaleider Energie en Duurzaamheid van de Natuur en Milieufederatie Drenthe en Esther de Jong van het Buurtteam Amelterhout, een van de lokale duurzame initiatieven. Door de jaren ervaring biedt de Natuur en Milieufederatie Drenthe samen met de gemeente ondersteuning aan wijken die willen verduurzamen. Deze Energieke Wij(k) aanpak is gestart, omdat de bewoners niet automatisch participeerden. “Maar het is een ondersteuning dus de wijk moet zelf aan de slag. Het is nodig dat iemand de kar trekt, maar het moet ook door anderen onderhouden worden.” De energiek Wij(k) aanpak blijft een top-down aanpak, maar inmiddels zijn mensen ook van onderaf enthousiast geworden.

Werkconferentie Energie Lokaal DrentheHet succes van Amelterhout
Dat een combinatie van doelen van bovenaf en het enthousiasme van onderaf werkt, blijkt uit het succes van de wijk Amelterhout in Assen. De gemeente gaf hen voorbeelden en betaalde de maatwerkadviezen die bij 80 huishoudens werd gedaan, maar activiteiten als een enquête, nieuwsbrieven, informatieavonden en het uitzoeken van een adviserend consortium werd door vijf enthousiastelingen zelf uitgevoerd. “Het is een flinke kluif met z’n vijven en je moet een lange adem hebben, maar het doet ook sociaal iets voor de buurt, vertelt Esther. “Ook omdat we informatieavonden combineerden met leuke dingen.”

Werkconferentie Energie Lokaal DrentheEnergierijk Zeijen
Het volgende onderdeel gaf twee voorbeelden van actieve lokale duurzame initiatieven: Energierijk Zeijen en Duurzaam Ansen. “Bij ons kwam het idee uit de belangenvereniging”, vertelt At de Groot van Energierijk Zeijen. Een coördinatiegroep ging in overleg met drie andere al bestaande initiatieven. Om een richting te kunnen kiezen is met projectgeld van de gemeente Tynaarlo een huis-aan-huis enquête verstuurd. Met de resultaten van deze enquête zijn verschillende projectgroepen opgericht die onderzoek hebben gedaan naar verschillende onderwerpen als isolatie, LED-verlichting en zonneboilers. De resultaten zijn gepresenteerd op een informatieavond en nu is het aan de inwoners om zelfstandig actie te ondernemen. “Misschien zitten we op een kantelpunt, want kunnen de inwoners het nu zelf of is er ondersteuning nodig van een adviserend consortium?”, concludeert At vragend. Dit is iets om over na te denken. Voor de volgende stap, een zonneweide, is het eerst ook afwachten op de uitkomst van het SER-akkoord. “Zodra de kortingen vaststaan voor de komende 12 jaar, kunnen we een rendement halen van 12-15%. Dan houd je je spaargeld echt niet op de bank, vertelt At.”

Werkconferentie Energie Lokaal DrentheDuurzaam Ansen
Duurzaam Ansen is vergelijkbaar opgezet. “Ook bij ons was het dorpsbelang eerst enthousiast en zijn we aan de slag gegaan met een enquête, waarna een werkgroep van zes personen is ontstaan”, aldus Deet. Wat verschilt is dat het draagvlak laag was door een lage sociale cohesie. Daarom is het dorpshuis als peiler voor duurzaamheid genomen. Het doel van duurzaam Ansen is om in 2020 energieneutraal te zijn. Dit doen ze niet per se door alleen ‘laaghangend fruit te plukken’, maar ze zijn bezig met kleine projecten. “Ook wij willen graag een zonneweide en dan inclusief kippen, onze bof-kippen.”

Reinder Hoekstra, directeur van de NMF Drenthe, voegt toe: “Door de initiatieven te ondersteunen en ons sterk te maken voor de ‘terugleververgoeding’ willen we een vliegwiel veroorzaken. Dan kunnen lokale initiatieven, lokale coöperaties worden en op die manier groeien, waarbij de aanpak van onderop de essentie blijft, want ‘een korte kringloop is een goudmijn’.”

6De aanpak van Midden-Drenthe
Het laatste onderdeel voor de pauze werd verzorgd door Christiaan Viersen van gemeente Midden-Drenthe. Hij deelde de ervaringen van projecten rondom verduurzaming door isolatie en zonnepanelen. Uit een motivatieonderzoek bleek dat Westerbork het meest enthousiast was. Daar zijn de projecten gestart om concrete labelstappen terug te doen. De projecten leerden dat het goed is om onafhankelijk en klein te blijven. Het was echter wel moeilijk om mensen te overtuigen om mee te doen. “Wat hierbij werkt is het laten zien van infraroodfoto’s. Deze zijn overtuigend, maar het is ook belangrijk om een lange adem te hebben”, aldus Christiaan. De communicatie over de projecten zijn gedaan via ‘ouderwetse’ kanalen als wijk- en dorpskranten. “Dit werkte goed”, vertelt Christiaan.

Vanuit het publiek kwam de opmerking dat het probleem van de duurzaamheidslening de criteria zijn. Deze zijn zo gemaakt dat bijna niemand in aanmerking komt. Zelf als er soepeler mee om wordt gegaan, is de salarisgrens vaak niet hoog genoeg. Jannes Pit reageert: “Ik neem de commentaren mee en ga het voorleggen in de eerstvolgende vergadering”.

5De rol van gemeenten
Na de pauze kregen de aanwezige gemeenteambtenaren een inkijk in hun mogelijke rollen. Ruud Schuurs gaf een preview in een handreiking die op 15 november officieel wordt gepresenteerd tijdens het evenement Hier opgewekt in Amersfoort. De vijf rollen zijn in te delen in de hoeveelheid ondersteuning en betrokkenheid van de gemeente, waarbij een ‘coachende’ rol onderaan en de rol ‘participant’ bovenaan de commitmentladder staan. Welke rol de gemeentes kiezen hangt af op welk punt het initiatief in het proces staat. Vanuit het publiek wordt het probleem vastgesteld dat gemeentes hier niet op zijn ingericht. Gemeentes en initiatieven moeten elkaars taal leren spreken en er is begrip nodig. De gemeente heeft bijvoorbeeld tijd nodig om alles zorgvuldig uit te zoeken. Een participerende rol vraagt ook om een vangnet binnen de eigen organisatie. “Maar misschien is er ambtelijke ongehoorzaamheid nodig”, concludeert Ruud.

Werkconferentie Energie Lokaal DrentheDe kansen van de energiesprong
Ivo Opstelten van Platform 31 nam vervolgens de deelnemers mee in het verhaal rond de Energiesprong. Hij liet zien dat het mogelijk is om bestaande woningen met gelijkblijvende woonlasten te renoveren tot energieneutraal. Hierbij bestaan echter een aantal belemmeringen die deels al zijn opgelost. Zo wordt het aanbod zoveel mogelijk in kaart gebracht om dit beter zichtbaar te maken. Ook wordt er in de bouw gestreefd naar een prestatiegarantie bij normaal gebruik, zodat ‘de hoge kosten, onzekere baten’ geen probleem meer vormen. In de oplossing van de laatste belemmering kan de gemeente een faciliterende rol spelen door de financiering rond te krijgen door garantiefondsen te bieden.

Werkconferentie Energie Lokaal DrentheSamen verder
De kansen om samen aan de slag te gaan met energiebesparing in de bestaande bouw, liggen voor het oprapen, zo bleek uit de afsluitende discussie. Overheden, bouwers en de lokale initiatieven zijn er klaar voor. “We zijn het er over eens dat het in Drenthe mogelijk is om 1000 woningen via particulieren, initiatieven en coöperaties bij elkaar te krijgen voor een renovatie”, concludeert Reinder Hoekstra. “Maar we moeten de krachten bundelen voor een noordelijke energiesprong. De basis ligt in de verbinding, het contact van de groepen onderling, dat is de kern van de beweging”. Verder is er een klik nodig met consortia. “De vraag moet van onderop komen, je moet niet teveel top-down aanbieden.” De sprong vraagt tenslotte van de overheid dat zij via fondsen rugdekking bieden, want het belang voor de overheid is ook groot. De Natuur en Milieufederatie Drenthe neemt in ieder geval de handschoen op  en gaat aan de slag met de Veensprong: een groot woningverbeteringsproject in  het veenkoloniale gebied.

Bekijk de presentaties (pdfs)

 

 

Verslag van Joëlle Westra, Natuur en Milieufederatie Drenthe

7 Werkconferentie Energie Lokaal Drenthe Werkconferentie Energie Lokaal Drenthe Werkconferentie Energie Lokaal Drenthe

 

 

Christiaan TeuleLinkedin profiel van Christiaan Teule
Ontwikkelaar Energieneutraal Drenthe
Telefoonnummer: 0592-311150
c.teule@nmfdrenthe.nl

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontvang het laatste natuur en milieunieuws in je mailbox:
Inschrijven
Volg ons via social media  
 
Wij worden gesteund door:
Provincie Drenthe
Nationale Postcode Loterij
CBF