Snelle groei melkveehouderij vraagt actie

10 juni 2014

Snelle groei melkveehouderij vraagt actie

Het gaat de melkveehouderij in Nederland voor de wind. De toenemende vraag vanuit de wereldmarkt en het uitzicht op het verlaten van de productieplafonds (einde melkquotering begin 2015) zorgen ervoor dat deze sector flink is gaan uitbreiden. Er worden nieuwe melkfabrieken gebouwd en melkveestallen schieten als paddenstoelen uit de grond.

De Natuur en Milieufederatie Drenthe steunt de ontwikkeling van een economisch gezonde, grondgebonden en duurzame melkveehouderij. Tegelijk maken we ons grote zorgen over de groeispurt die er gaande is. Vrijwel iedere melkveehouder heeft uitbreidingsplannen. De vraag of er wel voldoende ruimte is voor alle groeiplannen van de individuele melkveehouders op grond van de markt, grondgebondenheid en de harde milieugrenzen, wordt in onze ogen te weinig gesteld. De Natuur en Milieufederatie vindt dat dit samen met de sector en overheden op korte termijn in kaart moet worden gebracht en pleit voor een noordelijk programma om het geheel in goede banen te leiden.

Groeisprint
De groei van de melkveehouderijen is niet geheel onverwacht. De afgelopen jaren werd al rekening gehouden met een mogelijk groei van 10 à 20% voor het jaar 2020. Hierover was eind vorig jaar ook veel landelijke discussie, omdat er geen milieuruimte voor nog meer vee in Nederland is. Van diverse kanten is daarom gepleit voor een slot op het aantal stuks vee in de vorm van dierrechten. De melkveehouderij heeft dit weten te voorkomen door een plan te maken met voorstellen voor milieumaatregelen binnen de melkveehouderij. Milieumaatregelen in en rond de melkveehouderij tot en met het jaar 2020, zouden ervoor zorgen dat er voldoende ruimte zou zijn  voor de groei. Staatsecretaris Dijksma zag door dit plan aanleiding om (voorlopig?) af te zien van een plafond voor het aantal melkkoeien.

Opvallend is echter dat de groei veel sneller plaatsvindt dan oorspronkelijk verwacht. Al voordat het melkquotum is afgeschaft, is er een ongekend snelle groei van het aantal melkkoeien gerealiseerd. Het aantal stuk melkkoeien/melkvee in Drenthe steeg in de periode 2010-2013 met maar liefst zes procent. En het einde van deze groeiplannen is nog niet in zicht. Het aantal (nieuwe) vergunningaanvragen voor uitbreidingen is in Drenthe hoog. De som van alle aanvragen geeft een zorgwekkend beeld.

Beschikbare milieuruimte
De groei botst zonder extra maatregelen tegen de – mede door de sector zelf gestelde – milieugrenzen aan. De grondgebondenheid van de sector staat op de tocht. Grondgebondenheid houdt in dat bedrijven zoveel mogelijk hun eigen veevoer verbouwen en de mest op hun eigen grond kwijt kunnen. Het voorkomt dat er teveel voer en mineralen van elders worden aangevoerd.

Verdere schaalvergroting tot megabedrijven zet de weidegang onder druk en tast het imago van de sector aan. Ook in Drenthe en Noord-Nederland kan de sector met fosfaatoverschotten te maken krijgen; wat dure en ongewenste mestfabrieken nodig maakt.

Ook voor ammoniak ziet het beeld er niet florissant uit. De huidige ammoniakbelasting op de natuur is veel te hoog en er dreigt een toename in plaats van een reductie. Recent bleek ook nog eens dat de uitstoot van ammoniak door de veehouderij sinds het jaar 2000 nauwelijks is afgenomen. Dit terwijl er voor de totale veehouderij gerekend is met een al gerealiseerde afname van 30 procent.

Actie nodig
Dit alles geeft aanleiding om aan de bel te trekken. De natuur- en milieufederatie vindt dat er op korte termijn meer zicht moet komen op de som der delen en pleit voor een noordelijk programma voor de  zuivel. Deze moet zorgen voor een meer gebalanceerde ontwikkeling van de noordelijke melkveehouderij. Grondgebondenheid, regionale kringlopen van stikstof en fosfaat en ontwikkeling binnen milieugrenzen, vormen voor ons belangrijke uitgangspunten. Wij zijn inmiddels het gesprek met de zuivelsector aangegaan en hopen de komende maanden hier verder gezamenlijk invulling aan te geven.

Meer informatie
Lees ook het artikel ‘Groene grenzen aan de groei van de melkveehouderij?”