De Omgevingswet: zo beslis je mee over jouw leefomgeving

9 december 2021

De Omgevingswet: zo beslis je mee over jouw leefomgeving

De Nederlandse natuur heeft veel te danken aan natuurbeschermingswetten. De nieuwe Omgevingswet die gaat komen in 2022 biedt kansen om invloed uit te oefenen op hoe jouw leefomgeving eruit komt te zien. Maar hoe doe je dat?

De Omgevingswet zou per 1 januari 2022 in werking treden, maar is uitgesteld naar 1 juli. Ondertussen wordt door gemeenten wel al gewerkt aan het opstellen van plannen hiervoor. Er worden belangrijke keuzes gemaakt: waar komen nieuwe woningen, windmolens en wegen? De wet vervangt een groot aantal bestaande wetten en andere regelingen die met de leefomgeving te maken hebben. Het is belangrijk dat natuur en landschap goed worden vertegenwoordigd in dit proces. Jij kan daarbij helpen.

Wat houdt de wet in?

De Omgevingswet bundelt een groot aantal wetten op het gebied van bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening, natuur en landschap, waaronder de belangrijke Wet Natuurbescherming. Onderdeel van de nieuwe wetgeving is dat gemeenten een omgevingsvisie en een omgevingsplan dienen op te stellen, de opvolgers van de huidige bestemmingsplannen. Momenteel wordt in veel gemeenten al gewerkt aan deze plannen. Op de website van gemeenten zijn de (concept-)omgevingsvisies vaak al zien en ook wat hun planning is voor invoering en inspraak.

Samen staan we sterk

De Natuur en Milieufederaties zetten zich er samen met LandschappenNL, Natuurmonumenten, Natuur&Milieu, IVN, Milieudefensie, Vogelbescherming, SoortenNL en IPC Groene Ruimte voor in dat de rijkdom aan vogels en natuur in Nederland beschermd en hersteld wordt. Dat geldt niet alleen in natuurgebieden maar ook daarbuiten. Overal zijn maatregelen nodig: in de stad, op bedrijventerreinen, op het boerenland en in recreatiegebieden. Heel gewone soorten planten en dieren gaan namelijk juist buiten de beschermde natuurgebieden hard achteruit.

Kom in actie!

Je kunt zelf in actie komen voor vogels en natuur. Niet alleen met een vogelvriendelijke tuin of bijvoorbeeld als vogelteller, maar ook door een bijdrage te leveren aan de omgevingsplannen van je gemeente. Dat hoef je natuurlijk niet alleen te doen. Zoek elkaar op en maak je samen sterk om de bescherming van je groene omgeving voor de toekomst te garanderen.

Iedereen kan reageren op de omgevingsvisies en -plannen van gemeenten. Sterker nog: gemeenten moeten inwoners daarvoor om inbreng vragen. Bij sommige gemeenten staat op hun website goed aangegeven hoe je kunt meepraten en dus het belang van natuur op de agenda kunt zetten, bij andere moet je wat meer zoeken naar de juiste informatie.

Je kunt in het beginstadium zelf initiatief nemen door gemeenten op een goed spoor te zetten bij het opstellen van plannen. Vraag je gemeente te kiezen voor bijvoorbeeld:

  • Ecologisch bermbeheer via het nieuwe keurmerk ‘Kleurkeur’: goed maaibeheer van bermen en andere groenstroken
  • Natuurinclusief bouwen
  • Herstel van houtwallen en poelen
  • Sluit waar mogelijk aan bij de omgevingsvisie van je gemeente en bij actuele onderwerpen zoals de klimaatcrisis en insectensterfte
  • Kijk goed naar de haalbaarheid van je voorstel
  • Benadruk dat een groene, natuurrijke omgeving ook de kwaliteit van leven positief beïnvloedt

Meer informatie en inspiratie

Om je te helpen hebben de samenwerkende groene organisaties de website www.samenvooronzeleefomgeving.nl ingericht. Hier vind je informatie over de Omgevingswet en hoe jij via deze wet kan opkomen voor natuur en milieu in je leefomgeving. Er zijn ook tools te vinden. Je kunt er webinars terugluisteren en je vindt er ThemaWegwijzers met concrete tips voor het uitoefenen van invloed rond de thema’s Bouw, Basiskwaliteit Natuur, Landschap, CO2 & energie en Landbouw. Ook voegen we voorbeeldbrieven toe waarmee je de gemeente gericht kunt bestoken.