Afval als grondstof: hoe je met bierbekertjes een stadion kunt verbouwen

16 maart 2018

Afval als grondstof: hoe je met bierbekertjes een stadion kunt verbouwen

Midden in een technieklokaal vol nieuwe en zoemende apparatuur vertellen de vier gasten, allemaal voorloper als het gaat om circulair ondernemen met afval, breeduit over hun ervaringen. Wat komt er bij kijken als je een nieuw en van afval gemaakt product op de markt wil brengen? Hoe ver zijn we met afvalscheiding? Waar liggen de kansen? De tweede editie van Gangmakers on Tour legt veel bloot en geeft de aanwezigen een verfrissende inkijk in de wereld van deze spraakmakende Drentse doeners.

Lector Jan Jager trapt af: hij ziet grote kansen voor kunststof in een circulaire economie, maar alleen als we het ook echt 100% hergebruiken. Het plastic afval zoals we dat nu kennen, de cijfers liegen er niet om, dat kan echt niet meer…

‘Disruptive technology!’, horen we even later uit de groep. Het gaat over de muurtegels van Daniel Levy (The New Marble), die voor 100% vervaardigd zijn uit zulk plastic afval. Een mooi voorbeeld van hoe lokaal en circulair een product kan zijn. Op de vuilnisbelt in Afrika, of na een voetbalwedstrijd in Nederland, plastic afval direct en zonder het te vervoeren gebruiken om muurtegels te maken. Het idee ís geweldig en klínkt geweldig, maar loopt door Nederlandse wet- en regelgeving toch de nodige vertraging op. Inmiddels mag hij ermee de markt op, maar blijft merken dat veel economische structuren nog niet helemaal klaar zijn voor zijn visie: “Veel organisaties willen gewoon een lading tegels kopen, terwijl ik veel liever heb dat ze het proces leasen. Het proces van lokaal inzamelen, lokaal fabriceren en lokaal mensen aan het werk helpen. Er zit voor mij veel meer achter dan een hoeveelheid geld voor een hoeveelheid tegels…”. Het businessmodel, daar worstelt hij nog mee.

“De eerste schoenzool is ook ontstaan door een lap rubber in een wafelijzer te leggen”

Het is niet het enige innovatieve idee in de zaal. Wido van den Bosch ontwikkelde met LUNE afvalbakken die volledig circulair en modulair zijn. Vanaf de eerste schets; ‘design for recycling’. Gemakkelijk aan te passen en gemakkelijk te repareren. De producten kunnen worden geleased en ook de uiteindelijke retourlogistiek is georganiseerd. Kortom: van bezit naar gebruik. Met dat concept op zak helpt hij vanuit Brink Industrial in Hoogeveen ook andere bedrijven om circulair te ontwerpen en produceren.

“Eigen afval eerst!”

Ook de rol van de afvalverwerker verandert steeds meer. In het verleden exporteerden we een groot deel van ons plastic afval naar China. Nu dat land deze afvalstroom niet meer accepteert, moeten we als Nederland, en Europa, opeens hard aan de bak. Er is een groot overschot en de verwerkingscapaciteit ontbreekt. Een grote kans, aldus Freerk Potze (Virol), niet in de minste plaats voor hen die in dit ‘afval’ juist een grondstof zien.

De lage olieprijs, dat blijft een uitdaging. Het is op dit moment lastig om te concurreren met hergebruikte kunststoffen, omdat het nieuwe product net zo duur of goedkoper is. Er klinkt een duidelijke oproep van Marco Kwak (Attero): voer een CO2belasting in. De vervuiler betaalt. Pas dan krijg je een eerlijk speelveld.

“Het gebrek aan technisch personeel is de zwarte vlek van de transitie”

De discussie loopt bijna tegen zijn eind als er toch nog een wezenlijk onderwerp wordt aangestipt: het gebrek aan technisch personeel. Vakmanschap heeft een sleutelrol in een nieuwe, circulaire economie. Veel oplossingen zijn technisch en chemisch van aard en daar hebben we mensen voor nodig. Co-organisator DC Tech herkent zich in deze problematiek: “We hebben zichtbaar last van de ‘HAVO-cultuur’, terwijl we in de toekomst echt niet alles met robots kunnen oplossen.”. Het grote voordeel blijft: je hebt echt 100% baangarantie als je nu een technische opleiding doet.

Die verbouwing met bierbekertjes, dat blijft het lonkende perspectief. De conclusie? Die is eigenlijk hetzelfde als na de vorige Gangmakers on Tour, over circulair bouwen. Kijk of je verdienmodellen kunt gaan baseren op huur en lease en ga samen met je ketenpartners om tafel. Als twee partijen minder grondstoffen gaan gebruiken (en inkopen) is dat immers niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de zaak…

Benieuwd naar de volgende aflevering van Gangmakers on Tour? 23 april zijn we er weer met het thema: Hoogstandjes in de Horeca. Houd onze website in de gaten voor de laatste updates, de diepte-interviews en al het beeldmateriaal van afgelopen avond. Je kunt ook een mail sturen naar Margo Verhagen (m.verhagen@nmfdrenthe.nl), dan zorgen wij dat je niets mist!