Om de landschapskwaliteit bij schaalvergroting in de melkveehouderij te bewaren of zelfs te versterken heeft de Natuur en Milieufederatie Drenthe samen met landbouworganisatie LTO Noord het project 'Smaakmakende boerderijen in 't Olde landschap' uitgevoerd.
Melkveebedrijven worden steeds groter. Dit kan grote gevolgen hebben voor het Drentse landschap. Grotere bouwmassa's zien we niet alleen meer bij de intensieve veehouderij, ook melkveebedrijven worden steeds groter. Verder lijken de gebouwen steeds meer op elkaar; de typisch Drentse boerderij verdwijnt en is niet meer te onderscheiden van de moderne agrarische bebouwing in andere delen van Nederland. Landbouw en landschap zijn in Drenthe onlosmakelijk met elkaar verbonden. Daarom is goede landschappelijke inpassing van grote boerenbedrijven zo belangrijk.
1e Werkatelier
Het project is op 6 juli 2010 van start gegaan met een werkatelier in de Melkfabriek in Bunne. Daar hebben verschillende partijen, waaronder landbouwers, (landschaps)architecten en ambtenaren van gemeenten en de provincie met elkaar gesproken over de knelpunten waar je tegenaan loopt bij landschappelijke inpassing van grote melkveebedrijven en mogelijke oplossingen.
Praktijkcases
Vervolgens zijn drie melkveebedrijven geselecteerd waarvoor een voorbeeldontwerp is gemaakt. Er zijn bedrijven in verschillende Drentse landschapstypen gekozen omdat elk landschapstype oorspronkelijk zijn eigen verschijningsvorm van boerderij en erf had. Ook lag elk bedrijf in een andere gemeente. Per praktijkcases was een ander ontwerpteam, bestaande uit een architect en een landschapsarchitect, betrokken. Elke praktijkcase heeft geresulteerd in schetsen voor de inrichting van het erf, de bebouwing en de landschappelijke inpassing.
Drentse aanpak
De resultaten van de praktijkcases zijn in maart 2011 in een tweede werkatelier besproken met de betrokken ondernemers, architecten en landschapsarchitecten en ambtenaren van de drie gemeenten en de provincie. Samen met LTO Noord hebben we vervolgens alle bevindingen en aanbevelingen op een rij gezet. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in voorstellen voor een Drentse aanpak voor schaalvergroting in de melkveehouderij met ruimtelijke kwaliteit.
Brochure
Deze voorstellen, aanbevelingen en bevindingen van het project staan beschreven in de brochure 'Boerderijen om trots op te zijn'. De brochure is breed verspreid onder gemeenten, de provincie, de sector en relevante organisaties. U kunt de brochure hier downloaden in pdf-formaat.
Landschappelijke kwaliteit
Schaalvergroting in de landbouw is een wereldwijde trend waar we in Drenthe steeds meer mee te maken hebben. Veel mensen maken zich zorgen over het effect van de trend van grotere boerenbedrijven. Dit kan te maken hebben met het effect dat deze bedrijven op de kwaliteit van het landschap hebben, maar ook met vragen over dierenwelzijn en gezondheidsaspecten. Dit project ging alleen over de ruimtelijke aspecten van schaalvergroting in de melkveehouderij. Landschappelijke kwaliteit was de aanleiding en het uitgangspunt.