Gemeenten in Drenthe hebben toenemende aandacht voor het behoud van de duisternis. Hieronder een overzicht van alle structurele maatregelen.
Aa en Hunze
Gemeente Aa en Hunze heeft in Gasteren langs de doorgaande weg, op het deel aansluitend op de dorpskern, de verlichting vervangen door dimbare verlichting. Vanaf 23.00 uur wordt 50% van de verlichting gedimd. Aa en Hunze wil alle afgeschreven lampen met een vermogen vanaf 36 Watt vervangen door lampen met een dimfunctie. Voorbeelden zijn te vinden aan de doorgaande wegen in Eext, Gasselte, Gasselternijveen. Inmiddels zijn al meer dan 1.000 lampen vervangen. Ook zo'n 300 oude lampen in Gieten zijn vervangen door lampen die kunnen worden gedimd.
Het uitbreidingsplan Nooitgedacht (Rolde-Zuid) krijgt lantaarnpalen met LED-lampen. Inmiddels zijn er 43 LED-lampen geplaatst. Nabij de Eexterhalte is LED-verlichting aangebracht in de as van de rijbaan. Door toepassing van de LED's kon het oude lichtniveau met 50% worden teruggebracht en is het aantal eenzijdige ongevallen sterk gedaald. Op het fietspad aan de westkant van Gasselte brandt binnenkort de verlichting op 50% van zijn capaciteit. Tegelijk komt er een drukknop. Wanneer een fietser 's avonds een hoger lichtniveau wenst kan hij de verlichting tijdelijk op volle kracht laten branden.
Assen
De gemeente Assen gaat in alle wijken de fellere lampen (vanaf 36 Watt) dimmen naar 50% tussen 00.30 uur en 6.00 uur. Deze maatregel is reeds ingevoerd in alle grotere straten in de wijk Assen-Oost. In de kleinere woonstraten worden de kegelarmaturen (schotels) vervangen door LED-lampen. Deze geven veel minder strooilicht. Assen streeft ook naar het uitdoen van (onnodige) lichtmasten. Nu zijn 25 lantaarnpalen uitgeschakeld langs de Europaweg-Oost en vervangen door kleine grondspots naast de wegmarkering. Daarnaast past Assen groene LED-verlichting toe in bosgebieden en ecologische zones (bijvoorbeeld op de Hoofdlaan in het Asserbos en bij het Havenkanaal).
Borger-Odoorn
In de gemeente Borger-Odoorn worden verlichtingsplannen ontworpen tot -30% van de richtlijnen van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV). Verder wordt bij vervangingen dimbare verlichting gebruikt. Bij nieuwe projecten worden lampen van 36 Watt tussen 23.00 uur en 06.00 uur gedimd tot 50% van het vermogen. In 2011 start een project om zoveel mogelijk verlichting in het buitengebied op te ruimen. Dit gebeurt gefaseerd in overleg met de inwoners. Verlichtingsmasten die blijven staan, worden voorzien van de meest efficiënte lampen.
Coevorden
De gemeente Coevorden heeft in de woonwijk Ossehaar een proef uitgevoerd met LED-verlichting. Het gaat hier om 200 verlichtingsmasten. In de nieuwe woonwijken zijn de laatste jaren alleen maar energiezuinige lampen van 24 Watt toegepast.
De Wolden
Gemeente De Wolden gaat het verst in het doven van verlichting. Van 0.00 uur (in het weekend om 2.00 uur) tot 6.00 uur gaat circa 90% van de straatverlichting (binnen en buiten de bebouwde kom) uit. Deze verlichtingsmaatregel is destijds ingesteld om te besparen op de energiekosten. Nu, met de zuinigere lampen, is ook het behoud van duisternis een belangrijke reden.
Emmen
De gemeente Emmen dimt alle nieuwe verlichting vanaf een vermogen van 36 Watt tussen 20.00 uur en middernacht en tussen 5.00 en 6.30 uur tot 70% en tussen middernacht en 5.00 uur tot 50%. Nieuw aan te leggen of te vervangen verlichting langs fietspaden wordt uitgevoerd in ledverlichting (bijvoorbeeld in de nieuwe woonwijk Delftlanden). De verlichting bij multifunctionele speelvelden wordt om 22.00 uur gedoofd. In het beleidsplan is opgenomen dat buiten de bebouwde kom geen uitbreiding van verlichting plaatsvindt. Voorts worden lichtmasten buiten de bebouwde kom die niet strikt nodig zijn voor de verkeersveiligheid bij einde levensduur verwijderd. Grondspots en schijnwerpers worden slechts bij uitzondering toegepast.
Hoogeveen
In de gemeente Hoogeveen is de Hoofdstraat Noord en het fietspad in de woonwijk Erflanden verlicht met LED-verlichting.
Meppel
De gemeente Meppel dimt de verlichting op het industrieterrein in Rogat, in de uitbreidingswijk Berggierslanden en in Danninge Erve (Nijeveen). Alle lampen van 36 Watt en meer worden met 50% gedimd van 23.00 tot 6.00 uur. Ook bij de reconstructie van de watertorenbuurt wordt dimbare verlichting geplaatst, evenals bij een deel van industrieterrein Oevers en Europalaan. Bij onderhoud van wegen in het buitengebied zal de noodzaak van eventueel aanwezige verlichting worden onderzocht en eventueel wordt verlichting verwijderd. Dit laatste is tot nog toe niet gebeurd. In 2010 volgt een nadere inventarisatie.
Midden-Drenthe
De gemeente Midden-Drenthe voert het beleid dat er in het buitengebied geen openbare verlichting meer bijkomt. Ook gaat de gemeente 1.000 verouderde armaturen vervangen door nieuwe lampen en met licht dat gebundeld op de weg schijnt. Hierdoor treedt er minder overlast voor de omgeving op en kan er 6% energie bespaard worden.
Daarnaast wil de gemeente bestaande verlichting in het buitengebied zo mogelijk vervangen door groene habitatverlichting, speciaal in natuurontwikkelingsgebieden. Zo is de verlichting langs de weg Balinge-Mantinge (de Schiphorsten) vervangen door groene LED-verlichting. Ook rondom het Mantingerzand staat nu deze groene verlichting. De groene kleur zorgt ervoor dat nachtdieren niet gehinderd worden terwijl weggebruikers veilig aan het verkeer kunnen deelnemen. In de dorpskern van Balinge zijn de lantaarns vervangen door minder felle lampen.
Voor het verlichten van het fietspad tussen Spier en Wijster is gekozen om op de as van het fietspad wegdekreflectoren aan te brengen welke op zonne-energie branden. Binnenkort starten deze werkzaamheden.
Samen met het dorpenoverleg gaat de gemeente kritisch kijken of er in de gemeente lantaarnpalen verwijderd kunnen worden. Per verwijderde lantaarnpaal kan er structureel €50,- bespaard worden.
Noorderveld
De gemeente Noordenveld dimt de verlichting met 50% in een aantal (grote) woonwijken in Roden en Norg tussen 23.00 en 6.00 uur.
Tynaarlo
De gemeente Tynaarlo heeft avond-nachtschakeling binnen een groot deel van de gemeente, met name binnen de bebouwde kom. Hierbij gaat vanaf 0.00 uur om en om een lamp uit (of twee van de drie). Alles gaat om 7.00 uur weer aan. De avond-nacht schakeling wordt binnen de gemeente verder geoptimaliseerd.
De gemeente heeft LED-verlichting geplaatst in het nieuwbouwplan Zwarte Lent aan de rand van het dorp Zuidlaarderveen. Groene LED-verlichting is toegepast langs de nieuwe randweg in Zuidlaren. Dimbare verlichting is toegepast in het nieuwbouwplan Ter Borch te Eelderwolde.
Binnenkort start een inventarisatie van de lichtmasten in het buitengebied die kunnen vervallen. Daarnaast wordt bekeken in hoeverre groene LED als oriënterende verlichting in het buitengebied kan worden toegepast. Bij nieuwbouwplannen wordt gekozen voor duurzame verlichting. Afhankelijk van de verdere ontwikkelingen zal LED verlichting en/of dimbare verlichting hierbij een belangrijke rol spelen.
Westerveld
De gemeente Westerveld kende vroeger avond- en nachtverlichting. 's Avonds laat werd in lantaarnpalen met twee lampen er één gedoofd. Inmiddels zijn alle tweede lampen verwijderd. Door deze maatregel is er zowel 's avonds als 's nachts een lager verlichtingsniveau. Bij het nieuwe gemeentehuis staan lichtmasten voorzien van LED-verlichting met dimmers. In de Brugesakkers in Dwingeloo wordt in 2009 dimbare LED-verlichting geplaatst.
Andere gemeenten in Nederland
In het kader van de 'Nacht van de Nacht' is in 2009 ook landelijk onderzoek gedaan naar structurele maatregelen die gemeenten nemen ter bevordering van de duisternis van de nacht. Voor dit onderzoek zijn negen voorbeeldgemeenten geïnterviewd. Dit betreft Almere, Amersfoort, Amsterdam, Apeldoorn, Assen, Groningen, Schouwen-Duiveland, Wieringermeer en Winterswijk. In onderstaande PDF's zijn de resultaten van dit onderzoek te lezen.
Meer informatie
